Kıdem Tazminatını kısaca özetlemek gerekirse; çalışanların, çalıştıkları her bir yıla karşılık olarak bir maaş almaları toplu tazminat ödeme sistemleridir. Bir iş yerinde, belirlenmekte olan şartlar altında; çalışan kişiler, iş akdine son verilmesi durumlarında kıdem tazminatı almaya hak kazanmaktadır. Kıdem tazminatları, her geçen tam yıl için çalışana ödenmekte olan bir değerdir. Çalışan, kıdem tazminatı almadığı zaman dilimlerinde, tazminat alabilmek için yasal yollara başvuru yapabilmektedir.
Kıdem Tazminatının Hukuki Niteliği Nedir?
Kıdem tazminatı ile çeşitli yasa, yönetmelik ve kararlar karşılaşabilmektedir. En net tanımlamalardan birisi Yargıtay 9.Hukuk Dairesi tarafından yapılmaktadır. İlgili daire tarafından yapılan tanım ise; “İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin, işini kaybetmesi halinde işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve işyerine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık işveren tarafından işçiye kanuni esaslar dahilinde verilen toplu paraya kıdem tazminatı denilmektedir.” Olarak bilinmektedir.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanmanın Koşulları Nelerdir?
Kişinin, kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için öncelikli olarak 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilmekte olan içi olma şartlarının sağlanması gerekmektedir. Buna ilave olarak, şartları karşılayan herhangi bir çalışan, 1 yıldır sigortalı olarak aynı kurumda çalışması gerekmektedir. Bu şartları sağlamakta olan tüm çalışanlar, kıdem tazminatına hak kazanmanın ilk şartını yerine getirmiştir.
İşçinin Kıdem Tazminatına Hak Kazandığı Durumlar Nelerdir?
- İş sözleşmesine konu olmakta olan işin, çalışanın sağlığını ya da hayatını tehlikeye sokması durumlarında,
- İşveren tarafından işçinin, haklı nedenlerin hiçbirine dayanmadan işten çıkartılması,
- İşçinin bulaşıcı hastalığa yakalanması,
- Çalışandan yasa dışı bir iş yapılmasının talep edilmesi,
- Çalışanın farklı bir çalışan tarafından cinsel tacize uğradıktan sonra bu durumun işveren tarafından dikkate alınmaması,
- Emekliliğe hak kazanılması durumlarında,
- İşçinin vefat etmesi durumunda,
- İşçinin çalışamayacak kadar sağlık durumunun kötüleşmesi gibi durumlarda,
- Kadın çalışanların, evlendikten sonraki 1 senelik süre içerisinde işten ayrılmak istemesi,
- Erkek çalışanların, askerlik görevini yerine getirmek için göreve gitmesi,
Gibi durumlarda kıdem tazminatına, işçiler tarafından hak kazanabilmektedir.
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı, son çalışılan kurumda; çalışan personellerin çalıştığı yıl kadar her yıla bir aylık maaş olacak şekilde hesaplanarak ödenmesi işlemlerine denmektedir.
